گچ گیری یا استفاده از آتل و اسپلینت یكی از راه حل های بسیار موثر در درمان بسیاری از بیماری ها و آسیب های اندام است با این حال مانند هر درمان دیگری استفاده از آنها ممكن است همراه با بروز عوارضی باشد. با آگاهی از این عوارض میتوانیم بطور موثرتری از آنها پیشگیری كنیم.
وقتی اندامی در گچ یا آتل قرار دارد بروز علائم زیر نشانه خطر است
افزایش درد یا تورم اندام و احساس سفت شدن گچ یا آتل
احساس بیحسی یا سوزن سوزن شدن در دست یا پا به علت فشار گچ یا آتل
احساس سوزش در پوست زیر گچ
تورم دست یا پا كه در پایینتر از محل گچ یا آتل قرار دارد
از دست دادن توانایی حركت انگشتان دست یا پا
این علائم میتوانند نشانه فشار بیش از حد گچ بر روی اندام باشند. این فشار اگر از حدی بیشتر شود بسیار خطرناك بوده و میتواند مانع خونرسانی به اندام و سیاه شدن آن شود.
در موارد شدید ممكن است بر اثر فشار زیاد گچ بر اندامسندروم كمپارتمان ایحاد شود. در این موارد پزشك معالج گچ را در تمام طولش از سطح تا روی پوست، برش داده و لبه های برش را از هم باز میكند. بدین ترتیب گچ گشادتر میشود. گاهی مواقع لازم است تا گچ بطور كامل باز شود
با انجام یك آزمایش ساده میتوان مشخص كرد كه آیا گچ بیش از اندازه سفت بوده و به عروق اندام فشار وارد میكند یا خیر. برای اینكار با انگشت شست و سبابه دست سالم، ناخن یكی از انگشتان اندامی را كه در گچ است فشار میدهیم تا رنگ آن از صورتی به سفید تغییر یابد.
با رها كردن ناخن باید رنگ آن مجددا و به سرعت از سفید به صورتی برگردد. در صورتی كه این بازگشت رنگ به كندی صورت گیرد نشانه اختلال عروقی اندام است. میتوان این بازگشت رنگ ناخن را در دو اندام مقایسه كرد تا بهتر به اختلال احتمالی آن پی برد.
گچ فایبر گلاس چیست
گچ فایبرگلاس که به آن گچ پلاستیکی هم میگویند ماده ای است که از آن برای گچ گیری Castingاندام آسیب دیده استفاده میشود.
میدانیم که یکی از راه های بیحرکت کردن شکستگی ها و دیگر آسیب های اندام استفاده از گچ گیری است. در عمل گچ گیری اطراف اندام با لایه هایی از گچ پوشانده میشود و به این ترتیب یک قالب سفت و محکم در اطراف اندام تشکیل شده که مانع از حرکت آن و در نتیجه مانع از حرکت استخوان ها میشود. این قالب در عمل مانند یک اسکلت خارجی عمل میکند یعنی همان خاصیتی که در جانداران سخت پوست وجود دارد.
جنس قالبی که در اطراف اندام درست میشود معمولا از گچ است و به همین خاطر به آن قالب گچی Plaster cast یا به اختصار گچ میگویند. پس در واقع ساختمانی که در اطراف اندام ایجاد میشود قالب Cast نام دارد. در زبان انگلیسی بیحرکت کردن اندام با این قالب را قالب گیری Casting میگویند ولی در زبان فارسی لفظ گچ گیری برای آن معمول شده است.امروزه استفاده از گچ Plaster برای درست کردن این قالب ها بتدریج کمتر شده و جای خود را به فایبرگلاس داده است.
فایبرگلاس یک ماده کامپوزیت Composite بوده که از فیبرهای شیشه و یک رزین تشکیل شده است. این ماده در عین سبکی بسیار مقاوم بوده و به همین علت جانشین مناسبی برای گچ است. برای استفاده در پزشکی فایبرگلاس بصورت نوارهایی با عرض های متفاوت تهیه میشود و پزشک معالج با پیچاندن این نوارها به دور اندام یک قالب محکم و سبک را در اطراف آن ایجاد میکند.
روش گچ گیری چیست
قبل از گچ گیری برای اینکه گچ در تماس مستقیم با پوست بیمار نباشد، همچنین برای ممانعت از چسبیدن گچ به موهای بیمار ابتدا روی اندام را یک جوراب نخی مخصوص بنام استاکینت stockinet میکشند. گاهی اوقات بجای استفاده از استاکینت روی اندام را با نوار پنبه ای میپوشانند. این نوارهای پنبه ای در واقع شیت های پنبه ای به طول حدود دو متر و عرض 5-10-15-20 سانتیمتر و کلفتی چند میلیمتر هستند که آنها را بصورت رول پیچیده اند. به این رول های پنبه ای ویبریل هم میگویند. وقتی پزشک معالج حدس میزند که ممکن است تورم اندام در گچ بیشتر شود معمولا از ویبریل بیشتری در دور اندام استفاده میکند تا فاصله گچ و پوست بیشتر شده و جا برای تورم احتمالی اندام در زیر گچ وجود داشته باشد. ابتدا اندامی که باید گچ گیری شود در وضعیت مناسب قرار گرفته و به توسط همکار پزشک نگه داشته میشود. سپس پزشک معالج رول گچی را مدت کوتاهی در یک لگن محتوی آب قرار میدهد تا گج با آب خیس شود و سپس نوار گچی خیس شده را دورتا دور اندام میپیچد. پیچاندن گچ به دور اندام نباید با فشار باشد تا اندام زیر گچ تحت فشار قرار نگیرد. این نوار پس از چند دقیقه سفت و محکم شده و گج یا فایبرگلاس بصورت یک قالب دور تا دور اندام را میگیرد. سفت و محکم شدن کامل نوار گچی به حدود چند شبانه روز و نوار فایبرگلاس به یک ساعت زمان نیاز دارد. در این مدت باید روی گچ پوشانده نشود تا زودتر خشک شود.
اندام گچ گیری شده را باید بالا نگه داشت تا ورم نکند
مراقبت از گچ و آتل چگونه است
در مراقبت از گچ و آتل به نکات زیر توجه کنید
گچ یا آتل را خشک نگه دارید. رطوبت گچ را ضعیف و شل میکند. گرچه ممکن است فکر کنید آب بر استحکام و دوام فایبرگلاس تاثیری ندارد ولی خیس شدن لایه پنبه ای که بین فایبرگلاس و پوست قرار گرفته، میتواند موجب مشکلات پوستی شود. در حین حمام رفتن دو لایه پلاستیک را روی گچ یا آتل خود بپیچید تا آب به آن نفوذ نکند.
گچ یا آتل را خشک نگه دارید. رطوبت گچ را ضعیف و شل میکند. گرچه ممکن است فکر کنید آب بر استحکام و دوام فایبرگلاس تاثیری ندارد ولی خیس شدن لایه پنبه ای که بین فایبرگلاس و پوست قرار گرفته، میتواند موجب مشکلات پوستی شود. در حین حمام رفتن دو لایه پلاستیک را روی گچ یا آتل خود بپیچید تا آب به آن نفوذ نکند.
اگر پزشکان به شما اجازه راه رفتن با گچ را داده است این کار را تا موقعی که گچ شما کاملا خشک و سفت نشده است انجام ندهید. این زمان برای فایبرگلاس یک ساعت و برای گچ 3-2 روز است.
اجازه ندهید ماسه یا پودری به زیر گچ شما برود.
باند پنبه ای را که در زیر گچ یا آتل قرار داده شده است را بیرون نیاورید.
اگر پوست شما خارش داشت چیزی را برای خاراندن در زیر گچ نبرید. این کار ممکن است پوست شما را زخمی کند و چون روی پوست بسته است احتمال عفونت آن وجود دارد و اگر عفونت کند چون محل قابل دیدن نیست ممکن است متوجه آن نشده و برای شما خطر ایجاد کند. اگر خارش مداوم بود با پزشک معالج خود تماس بگیرید.
لبه های زیادی یا قسمت هایی از گچ یا آتل را بدون مشورت با پزشک، سر خود برش ندهید.
پوست دور گچ یا آتل را مرتب نگاه کنید. اگر قرمز یا زخمی بود به پزشک خود اطلاع دهید.
مرتب گچ یا آتل خود را نگاه کنید. اگر ترک برداشت به پزشک خود اطلاع بدهید
گچ چگونه خارج میشود
هرگز سعی نکن
ید خودتان گچ را با فشار خارج کنید چون ممکن است در حین این کار به پوست خود صدمه زده یا فشار بیش از حد به اندامتان وارد کنید. پزشک معالج، گچ شما را با یک اره مخصوص برش میدهد تا بتواند آنرا راحت تر خارج کند. تیغه این اره ها حرکت چرخش ندارد بلکه سر جای خود میلرزد. بنابراین فقط اجسام سخت مثل گچ یا فایبرگلاس را میبرد و وقتی به پوست میرسد و با آن تماس پیدا میکند آسیبی به آن نمیزند. ممکن است شما از صدای اره بترسید ولی نگران نباشید. چون به شما صدمه ای نمیزند. کسی که گچ را خارج میکند میتواند با تماس تیغه اره به دست خودش به شما نشان دهد که اره به پوست صدمه نمیزند
Cast فایبرگلاس برای درمان ضایعه ساق
تورم بعد از گج گیری
منظور از گچ گیری اندام استفاده از ماده ای مانند گچ یا فایبرگلاس برای ایجاد یک قالب محکم در اطراف اندام است تا از حرکات بعضی مفاصل آن جلوگیری شود. هدف این است تا مفصل یا استخوان های اطراف آن برای مدتی بیحرکت باشند تا آسیب های ایجاد شده در آنها یا مشکلات بافتی آنها بهبود یابد. آتل نوع قالب است و تفاوتی که با گچ دارد این است که یک طرف اندام را گرفته و از طرف دیگر باز است. هم آتل و هم گچ باید طول کافی را داشته باشند. این طول درست باید به اندازه ای باشد که بتواند یک مفصل در بالای محل شکستگی و یک مفصل در پایین محل شکستگی را بیحرکت نگه دارد. گاهی اوقات در روزهای اول بعد از شکستگی، چون اندام متورم است برای بیحرکت کردن محل شکستگی ار آتل استفاده میشود واتل قابل تعویض است و بعد از چند روز که تورم اندام کاهش پیدا کرد آتل با یک Cast تعویض میشود. گاهی اوقات بعد از گچ گیری و با گذشت چند روز تا چند هفته به علت کاهش بیشتر تورم اندام، ممکن است گچ شل شود. در این حال بهتر است گچ باز شده و گچ دیگری که فیت اندام است تهیه شود. در بعضی مواقع بعد از اینکه شکستگی جوش خود گچ باز شده و بجای آن از یک آتل استفاده میشود تا بیمار بتواند در طول روز چند بار آن را درآورده و حرکاتی را برای اندام انجام داده و دوباره آنرا ببندد.
چگونه از تورم اندام بدنبال گچ گیری پیشگیری کنیم
گاهی اوقات در 3-2 روز اول بعد از گچ گیری ممکن است تورم اندام بیشتر شده و بیمار احساس کند گچ سفت شده و به اندامش فشار وارد میکند. برای ممانعت از این وضعیت باید به نکات زیر توجه کرد :
باید در چند روز اول بعد از گچ گیری دراز کشیده و یک یا چند بالشت زیر اندام طوری قرار داد که ساق یا ساعد بالاتر از سطح قلب بیمار قرار بگیرد. با این کار خون و مایعات از اندام به طرف قلب بازگشت کرده و تورم کم میشود. در صورت ایجاد تورم هم میتوان با این اقدام تورم را کم کرد.
انگشتان دست یا پای شکسته شده را مکرراً حرکت بدهید.
مقداری یخ خرد شده را در یک کیسه پلاستیکی خشک قرار داده و آنرا در روی گچ یا آتل در محل ضایعه دیده قرار دهید.
با باز کردن جلوی گچ میتوان فشار آن بر اندام را کاهش داد
مشاوره رایگان گچ گیری 09121392176
ارائه خدمات 24ساعته پزشکی و پرستاری در منزل09127117285
66387572
66382539
+ نوشته شده در پنجشنبه هفدهم مرداد ۱۳۹۸ ساعت 9:10 توسط محمد
|
این وبلاگ جهت ارائه خدمات ویزیت پزشک و پرستار و تزریق سرم و پانسمان و تزریق امپول و تعویض سوند ادراری و معده و رادیولوژی و سونوگرافی در منزل کلیه مناطق تهران بدون تعطیلی ۲۴ ساعته تماس با 66387572 و 66382539 در دسترس است