با سلام و احترام خدمت اساتید و همکاران
امروزه راجع به میزانحساسیت و ویژگی تستهای تشخیصی پاراکلینیکی جهت تشخیص COVID19 بحثهای زیادی مطرح است.
اجازه میخوام در این خصوص به مطلبی اشاره کنم که ممکن است در مورد آن کمتر صحبت شده باشد، ولی در زمینه تشخیص آزمایشگاهی مطلبی بسیار بنیادی است. این مطلب فرق بین "تست" و "تست سیستم" در آزمایشگاه است.
برای شروع از یک سوال شروع میکنم
آیا تابحال به این نکته توجه فرموده اید که چرا حساسیت Real-time PCR تست HIV، HBV، HCV، CMV و ... بیش از ۹۶ تا ۹۸ درصد است، ولی با وجود اساس یکسان، حساسیت Real-time PCR کرونا ویروس بین ۷۰ تا ۹۰ درصد یا بطور کلی کمتر از عوامل مذکور فوق است
باید عرض کنم اگر خود تست qPCR کرونا و خود qPCR مربوط به HIV را با هم مقایسه کنیم، تفاوت معنی داری در حساسیت نخواهند داشت چرا که هردو "تست" یکسانی هستند.
در واقع اگر خود "تست" Real-time کرونا را بوسیله ماده ژنتیکی این ویروس بسنجید حساسیت بالای ۹۷ و ۹۸ درصد خواهد داشت. یعنی فرض کنید بعنوان مثال از غلظت یک میلیون کپی از RNA ویروس، رقتهای سریال لگاریتمی تهیه شود و بر روی رپلیکیتهای آنها تست PCR بگذاریم. معمولا همیشه نتیجه مثبت میشود. همین مساله در مورد ویروسهای موجود در خون مذکور نیز عینا وجود دارد.
ولی مساله این است که بر روی نمونه یک بیمار "تست" انجام نمیشود، بلکه آن یک Test system است. "تست سیستم" فقط شامل Real-time PCR نمیشود و کلیه مراحل پیش از آزمایش (Pre-analytic)، حین آزمایش (Analytic) و پس از آزمایش (Post Analytic) را شامل میشود.
مهمترین علت اختلاف حساسیت تست کرونا و ویروسهایی مثل HIV، HBV، HCV در مرحله پیش از آزمایش و مشخصا: ۱. کیفیت نمونه گیری، ۲. زمان نمونه گیری و ۳. نگهداری و انتقال نمونه است
برای انجام PCR یک بیمار HBV یا HCV یا HIV مثبت، نوع نمونه خون ( بطور دقیقتر پلاسما) است. بیمار HBV مثبت در یک بازه زمانی طولانی مقدار مشخصی از این ویروسها را در خون خود دارد. از اینرو کیفیت اخذ نمونه خون و زماننمونه گیری تاثیر قابل توجهی بر نتیجه تست PCR ندارد. در حالی که در مورد کرونا اصلا اینچنین نیست. ماتریکس نمونه کرونا بسیار متغیر تر از خون است. اول اینکه نمونه تنفسی است و اگر ویروس در LR باشد و شما سواب نازوفارنژیال یا اروفارنژیال بگیرید، ممکن است ویروس کمی برداشت شود که مقدار آن کمتر از محدوده حد تشخیص (LoD) کیت باشد و منجر به نتیجه منفی کاذب آن نمونه شود.
از آن مهمتر زمان نمونه گیری است. گلدن تایمنمونه گیری در مورد ویروسهای تنفسی یک بازه زمانی محدود دارد. اگر نمونه خیلی زود اخذ شود، ویروسها هنوز به تعداد کافی تکثیر نکردند و در محدوده LoD کیت وارد لومن نشده اند که تست سیستم آن را شناسایی کند. از سوی دیگر ، اگر نمونه گیری دیر انجام شود، ممکن است سیستم ایمنی فرد تیتر ویروس را به دامنه ای زیر LoD کاهش داده باشد و یا به دلیل استقرار ویروس در LR نمونه منفی کاذب شود.
چنین شرایطی در مورد میکروبهایی که در مایعات داخلی بدن همچون خون و CSF و ادرار و ...وجود دارند با این میزان حساسیت وجود ندارد
این مهمتریندلیل این است که علی رغم توانایی تقریبا یکسان خود "تست" Real-time PCR، باعث میشود که " Test System" ویروس کرونا و دیگر ویروسهای تنفسی، نسبت به Test system ویروسهای موجود در مایعات داخلی بدن، حساسیت کمتری داشته باشد.
نکاتی در مورد واکسن آسترازنکا:
شانس لخته شدن خون همراه با پلاکت پایین متعاقب تزریق این واکسن خیلی کم می باشد.
( 4 مورد در هر یک میلیون )
در صورت ایجاد هر کدام از علایم زیر بین 5 تا 20 روز بعد از تزریق واکسن حتما بلافاصله به پزشک مراجعه نمایید:
1. تنگی نفس
2. درد قفسه سینه
3. تورم پا
4. درد مداوم شکم
5. علایم عصبی مانند سردرد شدید و دایم یا تاری دید
6. لکه های کوچک قرمز بر روی بدن
راهی برای پیشگیری وجود ندارد (مصرف آسپرین یا سایر داروهای ضدانعقاد باعث کاهش خطر ایجاد این عارضه نخواهند شد.)
انجمن هماتولوژی و انکولوژی ایران همچنان توصیه به تزریق واکسن در اولین فرصت و مراجعه فوری به پزشک در صورت ایجاد هرکدام از علایم خطر از روز پنجم تزریق واکسن می نماید.
خلاصه گزارش آژانس پزشکی اروپا در مورد عوارض واکسن آسترازنکا و سایر واکسن های وکتور
شواهد محکمی برای ربط دادن قطعی این عوارض به واکسن هنوز موجود نیست
مکانیسم اصلی:
اتصال آنتی ژنهای آدنوویروس به Pf4 و تقلید فرایندی شبیه به HIT
اتصال آنتی ژن های سطحی وکتور به پلاکت ها از طریق گیرنده های اینتگرین و فعال کردن پلاکت ها
مکانیسم های کمتر مطرح
آسیب اندوتلیالی ناشی از اتصال آدنو ویروس
آسیب ناشی از سایتوکاین های ترشح شده در طی فرایند التهاب ناشی از واکسن
مکانیسم های بعید
وجود کووید بدون علامت
لزوم سنجش نسبت فایده به خطر در افراد زیر
وجود سابقه اختلالات انعقادی و بیماری های خود ایمن، و مصرف دارو های ضد بارداری خوراکی یا OCP
علائم خطری که بیشتر در زنان زیر ۵۵ سال و در فاصله ۷ تا ۱۴ روز اول پس از واکسن وکتور کووید باید مد نظر داشت:
تنگی نفس، درد قفسه سینه، ورم پا، درد شکم طول کشنده، سردرد شدید و طول کشنده، تاری دید، کبودی یا نقاط ریز روی پوست فراتر از محل تزریق واکسن
+ نوشته شده در شنبه چهارم اردیبهشت ۱۴۰۰ ساعت 11:54 توسط محمد
|